شاخص‌سازی و سنجش سرمایه اجتماعی خانواده کارکنان پلیس (مطالعه موردی: کارکنان فرماندهی انتظامی شرق استان تهران)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی.

2 پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی

چکیده

زمینه و هدف: در ادبیات نظری خانواده به عنوان سنگ بنای سرمایه اجتماعی معرفی شده است و اعتقاد بر آن است که خانواده اساسی‌ترین شکل سرمایه اجتماعی است. مطالعه حاضر با توجه به نقش قابل توجه سرمایه اجتماعی خانواده به سنجش و شاخص‌سازی سرمایه اجتماعی خانواده کارکنان پلیس پرداخته است.
روش: رویکرد اصلی در این پژوهش کمی، از نوع پیمایشی بوده است و جامعه پژوهش را تمامی کارکنان فرماندهی انتظامی شرق استان تهران تشکیل داده‌اند و تعداد 139 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی و با ابزار پرسشنامه مورد مطالعه قرار گرفتند. روایی پرسشنامه با تأیید صاحب‌نظران و مطلعین و پایایی با آلفای کرونباخ بیشتر از 70% به دست آمد. تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی و برای بررسی وضعیت سرمایه اجتماعی خانواده از روش تحلیل واریانس یک طرفه و تی مستقل و با استفاده از نرم‌افزارهای لیزرل و اس پی اس 21 مورد آزمون قرار گرفت.
یافته‌ها و نتایج: بر اساس یافته های تحقیق 7 شاخص برای سنجش سرمایه اجتماعی خانواده کارکنان پلیس استخراج شد: دیدگاه شغلی، روابط اجتماعی، نظارت، آگاهی و دانش، حمایت خانواده، تعامل بین اعضای خانواده و انتظارات خانواده می‌باشد. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که سرمایه اجتماعی بیرونی خانواده نسبت به سرمایه اجتماعی درون خانواده‌های پلیس از اهمیت کمتری برخوردار است و بر این اساس باید بعد بیرونی سرمایه اجتماعی را در محیط های پلیسی بصورت اتاق های فکر و میزگردهای درون و برون سازمانی مورد مداقه قرار داد تا برنامه‌ریزی مناسبی از طرف معاونت نیروی انسانی صورت پذیرد.

کلیدواژه‌ها


منابع
منابع داخلی
تاجبخش، کیان.(1385). سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه، تهران: نشر پژوهش شیرازه.
جعفری حاجتی، حسن.(1390). بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی خانواده‌ها با موفقیت تحصیلی فرزندان در مقطع  متوسطه اسلام‌شهر. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد گرمسار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی. قابل بازیابی از: https://ganj-old.irandoc.ac.ir/articles/527521
رستگار خالد، امیر. (1392). سرمایه اجتماعی خانواده و دین‌داری جوانان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران. (3)23، صص 86-55. قابل بازیابی از: https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=211803
شارع پور، محمود. (1379). سرمایه اجتماعی در حال فرسایش است. کتاب ماه علوم اجتماعی، 36 و 37، صص 17-15. قابل بازیابی از: http://ensani.ir/fa/article/135166
فیلد، جان. (1386). سرمایه اجتماعی. ترجمه غلامرضا غفاری و  حسین رمضانی، تهران: انتشارات کویر.
فاضل، رضا؛ سلیمانی، مجید؛ رشیدی آل هاشم، رکن الدین. (1390). سرمایه اجتماعی خانواده و عوامل موثر بر آن (مطالعه موردی شهر قم). مطالعات جامعه شناختی ایران،1(2)، صص41-54. قابل بازیابی از:
https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=203572
قاسمی، وحید؛ کاظمی، مهری. (1387). تحلیلی جامعه شناختی بر نقش خانواده در میزان برخورداری از سرمایه اجتماعی. مجله علوم اجتماعی،1(5)، صص 218-189. قابل بازیابی از: DOI: https://doi.org/10.22067/jss.v0i0.8736
کلمن، جیمز. (1377). بنیادهای نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
مهدوی، محمد صادق؛ ظهیری، هوشنگ.(1390). نقش سرمایه اجتماعی درون خانواده بر سبک های اجتماعی شدن فرزندان. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران،(3)3، صص62-49. قابل بازیابی از:
http://journals.srbiau.ac.ir/article_1899.html
مومنی، منصور؛ آذر، عادل. (1387). آمار و کاربرد آن در مدیریت. تهران: انتشارات سمت.
نازک تبار، حسین؛ ویسی، رضا.(1387). واکاوی سرمایه اجتماعی خانواده با تحصیل فرزندان. فرایند مدیریت و توسعه، 21(69)،صص149-123.قابل بازیابی از: http://jmdp.ir/browse.php?a_code=A-10-1-21&sid=1&slc_lang=fa
نوابخش، مهرداد؛ واحدی، مریم. (1389). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی خانواده بر ناهنجاری‌های رفتاری دانش‌آموزان. پژوهش‌نامه علوم اجتماعی،4(4)،صص83-92. قابل بازیابی از: https://www.magiran.com/paper/984580
ورزمیار، مهدی؛ علیوردنیا، اکبر؛ شارع پور، محمود.(1387). سرمایه اجتماعی خانواده و بزهکاری. پژوهش زنان، (2)6،صص132-107. قابل بازیابی از: https://www.magiran.com/paper/607380
 
منابع خارجی
Coleman, J.S. (1990). Foundations of Social Theory, London: Harvard University Press.
Coleman, J. S. (1988). Social Capital in the Creation of Human Capital. The American Journal of Sociology, 94, pp.95-120.  Retrieved from: www.jstor.org/stable/2780243.
Dufur, M. J., Parcel, T. L., & Troutman, K. P. (2013). Does capital at home matter more than capital at school?Social capital effects on academic achievement. Research in Social Stratification and Mobility, 31,pp. 1-21. https://doi.org/10.1016/j.rssm.2012.08.002
Edwards, R., Franklin, J., & Holland, J. (2003). Families and Social Capital: Exploring the Issues. Families & Social Capital ESRC Research Group, 1,pp. 1-34.  Retrieved from www.jstor.org/stable/24339607.
Gök, M. (2016). Family as a significant source of social capital: Structural restrictions and discussions. Journal of Human Sciences,13(1),pp.881-899. Retrieved from https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/3603.
Hoffmann, John P.; & Dufur, Mikaela J. (2018). Family social capital, family social bonds, and juvenile delinquency. American Behavioral Scientist.
https://doi.org/10.1177/0002764218787020
Hao, L., & Matsueda, R. L. (1998). Family dynamics through childhood: A sibling model of behavior problems. Search Results,Washington: Center for Studies in Demography and Ecology . DOI: 10.1016/j.ssresearch.2004.10.003
Israel, G. D., Beaulieu, L. J., & Hartless, G. (2001). The Influence of Family and Community Social Capital on Educational Achievement. Rural Sociology, 66(1),pp.43–68.
https://doi.org/10.1111/j.1549-0831.2001.tb00054.x
Kovacheva, S. (2005).The   role of  family social capital in young people's  transition from school to work in Bulgaria. Sociology JA, Vol. XLVL . No. 3. Pp.211-226.
Lichter, Daniel T., and Diane K. McLaughlin. (1995). Changing Economic Opportunities, Family Structure, and Poverty in Rural Areas. Rural Sociology 60:pp.688-706. https://doi.org/10.1111/j.1549-0831.1995.tb00601.x
McNeal, J., & Ralph,B. (1999). Parental involvement as social capital: Differential effectiveness on science achievement, truancy, and dropping out. Social Forces, 78(1),pp.117-144. https://doi.org/10.2307/3005792
popova, Z. (2012). The Social Capital as a Security Factor. Journal of Regional Security, 7(1),pp.1–15. http://www.bezbednost.org/All-publications/4793/The-Social-Capital-as-a-Security-Factor.shtml
Powell, M. A., & Parcel, T. L. (1999). Parental work, family size and social capital effects on early adolescent educational outcomes: The United States and Great Britain compared. Research in the sociology of work, pp.1-30. Retrieved from www.jstor.org/stable/2781737.
Rodríguez-Sedanoa A, Costa-Parisb، A, Carlos Aguilerac، J. )2009(. The Decline of the Family as a Source of Social Capital in the EU: Some Indicators. educ.educ., pp.161-177.
http://www.scielo.org.co/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0123-12942009000300009
Smith, M. H., Beaulieu, L. J., & Seraphine, A. (1995). Social Capital, Place of Residence, and College Attendance. Rural Sociology,60(3), pp.363-380. Retrieved from https://www.j-humansciences.com/ojs/index.php/IJHS/article/view/3603.
Stone, W. (2001). Measuring social capital: Towards a theoretically informed measurement framework for researching social capital in family and community life. Australian Institute of Family Studies, 24. https://trove.nla.gov.au/work/3966115.
Stone, W., & Hughes, J. (2003). Family change and community life. Australian Institute of Family Studies, 32, pp.1-42. DOI:10.1177/1440783306066726.
Voydanoff, P. (2001). Incorporating community into work and family research: A review of basic relationships. Human Relations, 54(12), pp.1609-1637. DOI:10.1177/00187267015412003
Winter, I. (2000). Towards a theorised understanding of family life and social capital. Australia: Australian Institute of Family Studies.
https://aifs.gov.au/publications/archived/1188
Wright, J. P., Cullen, F. T., & Miller, J. T. (2002). Family social capital and delinquent involvement. Journal of Criminal Justice, 29(1), 1-9. https://doi.org/10.1016/S0047-2352(00)00071-4