اثربخشی روایت درمانی گروهی بر توانمندی ایگو زنان سرپرست خانوار

نوع مقاله : منتج از پایان نامه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز. ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی, دانشگاه تبریز،تبریز, ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: زنان سرپرست خانوار از گروه‌های آسیب‌پذیر اجتماع هستند. از طرفی، توانمندی ایگو پیش‌بین قدرتمندی برای موفقیت در عرصه‌های دشوار زندگی است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی روایت درمانی گروهی بر توانمندی ایگو زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) است.
 روش: این پژوهش کاربردی و از نظر شیوه اجرا، از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش را زنان سرپرست خانوار تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی(ره) شهرستان ساری در سال 1397 تشکیل داده‌اند. از این جامعه آماری، 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب‌ و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل(هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. سپس برنامه روایت درمانی گروهی طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای بر روی گروه آزمایش اجرا شد. پرسشنامه توانمندی ایگو(آلفای کرونباخ 83/0)، قبل و بعد از انجام مداخله تکمیل شد و داده‌های حاصل، با نرم‎افزار SPSS و آزمون کوواریانس چند متغیری تحلیل شدند.
یافته‌ها و نتایج: پژوهش نشان داد که با کنترل اثرات پیش‌آزمون، روایت درمانی گروهی منجر به افزایش توانمندی ایگو در مؤلفه‌های هدفمندی، شایستگی و عشق می‌شود. بنابراین، روایت درمانی گروهی روشی مؤثر برای افزایش توانمندی ایگو زنان سرپرست خانوار است و برای اجرا در مراکز مشاوره مفید است. 
 

کلیدواژه‌ها


منابع
-       ابراهیمی، محمد؛ صیدی، محمد سجاد؛ شعاعی، فاطمه(1397). روایت درمانی گروهی در سالمندان مرد؛ ارتقاء بخشش و کاهش افسردگی. نشریه سالمند شناسی. 3(1)، 13-1.
-       احمدی، سحر؛ ماردپور، علیرضا؛ محمودی، آرمین(1398). بررسی اثربخشی روایت درمانی بر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، افزایش کیفیت زندگی و رضایت زناشویی در زوجین متقاضی طلاق در شهر شیراز. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی. 10(36)، 86-67.
-       اکبری ترکمانی، نسرین؛ قاسمی، وحید؛ آقا بابایی، احسان(1397). توانمندسازی زنان سرپرست خانوار منطقه 5 شهر اصفهان با تأکید بر مؤلفه اشتغال. مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان. 16(3)، 36-7.
-       بشارت، محمدعلی؛ اسدی، محمدمهدی؛ تولائیان، فهیمه(1394). نقش واسطه‌ای استحکام من در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و راهبردهای خودنظم دهی شناختی هیجان. فصلنامه روانشناسی تحولی روانشناسان ایرانی. 12(46)، 119-107.
-       بشارت، محمدعلی؛ شفیعی، رزا؛ رحیمی‌نژاد، عباس(1396). رابطه بین کنش‌وری ادراک‌شده خانواده و سبک‌های هویت: نقش واسطه‌ای استحکام من. فصلنامه خانواده پژوهی.13(49)، 24-7.
-       پرویز، کوروش؛ آقا محمدیان، حمیدرضا؛ قنبری، بهرامعلی؛ آبادی،‌هاشم؛ دهقانی، محمود(1395). رابطه توانمندی ایگو و فراشناخت در دانشجویان دختر و پسر. نشریه علمی – پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. 9(2)، 126-118.
-       تقی یار، زهرا؛ پهلوان‌زاده، فرشاد(1398). بررسی اثربخشی رویکرد روایت درمانی بر تعهد زناشویی و رضایت جنسی زنان. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 20(2)، 120-110.
-       جعفری شیرازی، فائزه(1391). بررسی تأثیرات آموزش مهارت‌های زندگی بر بالا بردن خودکار آمدی زنان سرپرست خانوار شهرداری شهر تهران در سال 90-1389. پژوهش‌نامه زنان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 3(2)، 70-47.
-       چنگیزی، فرشته؛ پناه‌علی، امیرعلی(1395). اثربخشی روایت درمانی گروهی بر میزان امید به زندگی و شادکامی سالمندان شهر تبریز. نشریه علمی- پژوهشی آموزشی و ارزشیابی. 9(34)، 76-63.
-       حسینی، سیداحمد؛ ستاره فروزان، آمنه؛ امیرفریار، معصومه(1388). بررسی سلامت روان زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی. مجله پژوهش اجتماعی، 2(3)، 139-119.
-       حشمتی، رسول؛ ناصری، الهه؛ پرنیان خوی، مریم(1397). نقش سرکوبگری عاطفی و توانمندی ایگو در پیش بینی مصرف و عدم مصرف سیگار در بیماران مبتلا به سرطان. فصلنامه علمی – پژوهشی روانشناسی سلامت. 7(4)، 19-7.
-       حقیقت، فرشته؛ طهرانچی، عطا؛ دهکردیان، پریسا؛ رسول‌زاده طباطبایی، کاظم(1391). بررسی نقش عوامل روان‌شناختی و متغیرهای مرتبط با درد در پریشانی هیجانی بیماران مبتلابه مالتیپل اسکروزیس. پژوهش در سلامت روان‌شناختی، (4)6، 11-1.
-       خدایاری فرد، محمد؛ سهراب‌پور، غلامرضا؛ حجازی، الهه(1397). اثربخشی رویکرد روایت درمانی به شیوه مشاوره گروهی بر سلامت روان عملکرد خانواده و تعارضات زناشویی زنان با همسر معتاد. مجله روانشناسی 86. 22(2)، 237-220.
-       درگاه ملی آمار(1398)، قابل بازیابی از: . https://www.amar.org.ir/Portals/0/amarmozuii/infographics/khanv_9510-38_1.pdf
-       رستمی‌ثانی، لیلا(1386). کاربرد روایت درمانی بر کاهش افسردگی دختران دانشگاهی. (پایان نامه کارشناسی ارشد)، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران
-       زاهدی، فروغ(1395). بررسی اثربخشی آموزش روایت درمانی بر زنان سرپرست خانوار تحت حمایت بهزیستی شهرستان بوشهر. چهارمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی. تهران
-       شهبازی، نسرین؛ ویسانی، یوسف؛ دل‌پیشه، علی؛ سایه‌میری، کوروش؛ نادری، زهرا؛ سهراب‌نژاد، علی و مامی، شهرام(1394). ارتباط وضعیت اقتصادی – اجتماعی با سلامت عمومی در زنان سرپرست خانوار. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام. 23(1)، 62-56.
-       الطافی، شهاب(1388). بررسی و مقایسه قدرت من و ویژگی‌های شخصیتی افراد وابسته به مصرف مواد و غیر وابسته. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسیدانشگاه شاهد، تهران
-       عبدلی لاری، ماندانا(1394). تأثیر روایت درمانی بر سلامت روان و باورهای معنوی همسران افراد معتاد در شهرستان لارستان. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه مرودشت، مرودشت
-       فهمیده، سمانه؛ پورحسین، رضا؛ غلام علی لواسانی، مسعود(1397). نقش واسطه‌ای استحکام من در رابطه بین تحول من و سلامت روان در دانشجویان ساکن خوابگاه دانشگاه تهران. فصلنامه علوم شناختی، 67، 309-303.
-       فیست، جس؛ فیست، گریگوری جی؛ رابرتس، تامی آن(1397). نظریه‌های شخصیت. (یحیی سید محمدی، مترجم). تهران: روان
-       کار، آلن(1391). روانشناسی مثبت. (حسن پاشاشریفی و جعفر نجفی، مترجمان). تهران: سخن.
-       کرمی حاجی خواجه لو، شبنم(1395). بررسی نقش استحکام من در پیش بینی سلامت روان و عزت نفس. (پایان نامه کارشناسی ارشد)، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه تهران، تهران
-       گروسی، سعیده؛ شبستری، شیما(1390). بررسی رابطۀ سرمایه‌ی اجتماعی و سلامت روان در بین زنان سرپرست خانوار در شهر کرمان. مجله‌ی مطالعات اجتماعی ایران. 5(1)، 123-99.
-       مورگان، آلیس(1396). پیش درآمدی بر روایت درمانی. (گیتا پیربادیان و پیمان آب خضر، مترجمان). تهران: شورآفرین
-       نازک‌تبار، حسین؛ ویسی، رضا(1387). وضعیت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی زنان سرپرست خانوار استان مازندران. فصل‌نامه اجتماعی(27)، 113-95.
 
 
Angus, L,. & Macleod, J,.(2004). Hand book of narrative and psycho therapy(practice, theory and research). Say publocation.
Ball, J,. Mitchell, P,. Malhi, G,. Skillecorem, A,. & Smith,. M.(2014). Analyses of Young Couples Relationship Narrative Monograph of the Research in child Development. Co – Construction marriage. 12(2). 37-51.
Cook, K.(2013). The effect of Narrative Therapy on depression in Yong girls. Journal of clinical psychology, 56(1).
Douge, J.(2010). Scrapbooking: an application of narrative therapy. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5, 684-687.
Haggard, P., & Tsakiris, M.(2009). The experience of agency: Feelings, judgments, and responsibility. Current Directions in Psychological Science, 18(4), 242-246.
Jokar, B.(2007). Relationship between goal – oriented and happiness in persian. Journal of psychology. 2(5),35-53.
Markstrom, C. A., & Marshall, S. K.(2007). The psychosocial inventory of ego strengths: Examination of theory and psychometric properties. Journal of adolescence, 30(1), 63-79.
Markstrom, C. A., Sabino, V. M., Turner, B. J., & Berman, R. C.(1997). The psychosocial inventory of ego strengths: Development and validation of a new Eriksonian measure. Journal of youth and adolescence, 26(6), 705-732.
Norton.
Preston, J.D.(ed.)(2006). Integrative treatment for borderline personality disorder: effective, symptom-focused techniques, simplified for private practice. Oakland, CA: New Harbinger publications.   
Schatz, E., Madhavan, S., & Williams, J.(2011). Female-headed households contending with AIDS-related hardship in rural South Africa. Health & place, 17(2), 598-605.
Sharma, R.(2012). Ego-strength in relation to adjustment of colleg-going students. Indian streams Research Journal, 12, 2230-7850
Singh, N., & Anand, A.(2015). Ego-strength and self-concept among adolescents: A study on gender differences. International Journal of Indian Psychology, 3, 46-54.
White, M. & Epston, D.(1990). Narrative means to therapeutic. New York:
Yeganehfarzand, S., Zahrakar, K., & Mohsenzadeh, F.(2019). The Effectiveness of Narrative Therapy on Reducing the Fear of Intimacy in Couples. Practice in Clinical Psychology, 7(2), 117-124.
Zarhani, S. H.(2011). Empowerment of Female headed households. Case Study:‘‘Sedighin’’charity institution in Iran. Available on: http://www. socialsciences. in/article/empowerment-female-headed-households.