تعارضات و تشابهات حقوق بشر اسلامی با حقوق بشر جهانی با تأکید بر حقوق زنان در ایران

نوع مقاله : برگرفته از رساله دکتری

نویسندگان

دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تعارضات موجود میان حقوق بشر اسلامی با حقوق بشر جهانی در حوزه حقوق زنان، در صدد پاسخگویی به این سؤال است که چه تعارضاتی میان حقوق بشر اسلامی با حقوق بشر جهانی در حوزه حقوق زنان در ایران به چشم می‌خورد؟
روش: با کاربست شیوه کیفی مبتنی بر گردآوری اطلاعات از منابع کتابخانه‌ای (اسنادی) و روش تحلیلی - توصیفی، نوشتار حاضر در صدد سنجش فرضیه مطرح شده در این پژوهش می‌باشد.
یافته: در حوزه‌هایی چون حقوق فردی (حق تابعیت، حق برخورداری از اقامتگاه و مسکن)، حقوق خانوادگی (سن ورود به ازدواج، آزادی در انتخاب همسر و تعدد در آن، حق ولایت بر همسر، حق طلاق و حضانت بر فرزند)، حقوق اجتماعی (حق برخورداری از بیمه و مزایای تأمین اجتماعی و حق برخورداری از خدمات بهداشتی - درمانی)، حقوق فرهنگی و معنوی زنان (حق سوادآموزی مبتنی بر آموزش مختلط و محدودیت اعزام دانشجویان دختر به خارج از کشور)، حقوق اقتصادی (حق اشتغال در برخی مشاغل و نیز حق ارث)، حقوق سیاسی (حق انتخاب شدن زنان برای برخی پست‌های کلیدی در کشور نظیر رهبری و ریاست جمهوری) و نیز در حوزه حقوقی و قضایی (حق زنان در برخورداری از شخصیت (اهلیت) حقوقی، تساوی در برابر قانون و برخی حقوق مدنی و کیفری زنان از قبیل دیه و شهادت) تعارضاتی میان حقوق بشر اسلامی با حقوق بشر جهانی به چشم می‌خورد.
نتایج: در کنار تعارضات حقوقی، اختلاف در تفاسیر و نیز وجود برخی ابهامات حقوقی میان دو منبع حقوق بشر اسلامی و جهانی قابل مشاهده است .

کلیدواژه‌ها

موضوعات


افراسیابی، علی؛ سجادی، لیلا(1393). پاسخ‌های پلیس به خشونت علیه بانوان در محیط‌های اجتماعی(مطالعه تطبیقی سیاست جنایی ایران و کانادا). دوفصلنامه علمی مطالعات پلیس زن. 8(21)، 60- 77. قابل بازیابی از:       http://ps.jrl.police.ir/article_11180.html## باریکلو، علیرضا؛ فاطمی‌نژاد، سید حسین(1399)، اعتبار و اثربخشی تبعیض مثبت در تحقق حقوق زنان، قوانین اسلامی. 16(65)، 161-133. قابل بازیابی از:http://hoquq.iict.ac.ir/article_38251.html## ربانی خوراسگانی، علی؛ کیانپور، مسعود(1386). مدارس علمی و دیدگاه‌های نظری حقوق مدنی، مقالات برگزیده کنفرانس حقوق مدنی، تهران، مرکز اداره کل اجتماعی و فرهنگی دادگستری.##عراقی، سید عزت‌الله؛ قاسمی، محسن(1390). بررسی حقوقی افراد بیمه شده از مزایای تأمین اجتماعی، فصلنامه اطلاعات حقوقی. 7(2)، 9 – 46، قابل بازیابی از:  https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir  ##قاری سید فاطمی، سید محمد(1381).  مبانی توجیه اخلاقی حقوق بشر معاصر. فصلنامه تحقیقات حقوقی. 5(35-36)، 23-47. قابل بازیابی از:
https://lawresearchmagazine.sbu.ac.ir/article_56555.html##کاتوزیان، ناصر(1393). حقوق خانواده(جلد 2). تهران: انتشارات انتشار. ##گیدنز، آنتونی(1381)، جامعه‌شناسی. (منوچهر صبوری، مترجم). تهران: نشر نی.##الله‌وردی‌زاده، حمید(1391). بررسی تطبیقی ​​حقوق زنان در قوانین جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورها، کنفرانس ملی حقوق بین‌الملل در آینه علوم مدرن، جهاد دانشگاهی استان آذربایجان غربی، تبریز. قابل بازیابی از: https://www.sid.ir/fa/seminar/ViewPaper.aspx?ID=16059##مصفا، نسرین(1384). مشارکت سیاسی زنان در ایران. تهران: بینا.##مهرپور، حسین(1389). سیستم بین‌المللی حقوق بشر. تهران: اطلاعات. ##شیبانی، زهره(1395). نوآوری‌های قانون حمایت از خانواده(مصوب 1391) در ارتباط با حمایت از زوجه و پیشگیری از آثار سوء طلاق. دوفصلنامه مطالعات پلیس زن. 10(24)، 27- 48، قابل بازیابی از:                 http://ps.jrl.police.ir/article_11195.html ##
Akhmedshina, F. (2020). Violence against women: a form of discrimination and human rights violations. Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal, 2020(1), 13-23.‏ ##Brown, C. (2007) , Human Right, UK: Oxford university press.##England, P., Levine, A., & Mishel, E. (2020). Progress toward gender equality in the United States has slowed or stalled. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(13), 6990-6997.##Fortman, B. (2011), Human Rights in the Context of International Relations, E- International Relations, 1-5; in: http://www.e-ir.info/30/07/2011/human-rights-in-the-context-of-international-relations-a-critical-appraisal.##Horowitz, J., & Fetterolf, J. (2020). Worldwide Optimism About Future of Gender Equality, Even as Many See Advantages for Men.‏ ##Kelly, S. (2009). Recent gains and new opportunities for women’s rights in the Gulf Arab states. Women’s Rights in the Middle East and North Africa: Gulf Edition, 1-8.‏ ##Marshall TH.(2019), Citizenship and social class in Turner BS & Hamilton P.(Eds,). Citizenship: Critical concept. London: Routledge.##Michael Meyer J. and Parent W.A.(1992) The Constitution of Rights:Human Dignity and American Values, New York: Cornell University Press.##Nash, K. (2009). Between citizenship and human rights. Sociology, 43(6), 1067-1083.‏ ##Turner, B. S. (2001). The erosion of citizenship. The British journal of sociology, 52(2), 189-209.