مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مدیریت هیجان و ایمن سازی در مقابل استرس بر تکانشگری زنان زندانی شهرستان تبریز

نوع مقاله : برگرفته از رساله دکتری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران

3 استاد گروه روانشناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 دانشیار گروه روان‎شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: تکانشگری در افراد، مشکلاتی را در زندگی روزمره ایجاد نموده که آثار آن تا مدت‌ها ماندگار است. این نارسایی برای زندانیان، به ویژه زندانیان زن ملموس‌تر است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مدیریت هیجان و ایمن‌سازی در مقابل استرس بر تکانشگری زنان زندانی شهرستان تبریز بود.
روش: طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش کلیه زنان زندانی در ندامتگاه مرکزی استان آذربایجان شرقی در سال 1398 بودند که بر اساس ملاک-های ورود و خروج و غربال‌گری تعداد 60 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده و در سه گروه قرار گرفتند. به طوری که گروه اول راهبردهای مدیریت هیجانات را دریافت کردند و گروه دوم نیز ایمن‌سازی در برابر استرس و گروه سوم نیز کنترل بوده و مداخله‌ای را دریافت نکرد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه تکانشگری بارات استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس استفاده شد.
یافته‌ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مدیریت هیجانات و ایمن‌سازی در مقابل استرس بر تکانشگری در زنان زندانی تأثیر دارد (001/0>P). در واقع آموزش مدیریت هیجانات و ایمن‌سازی در مقابل استرس باعث کاهش تکانشگری در زنان می‌شود. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که مدیریت هیجانات تأثیر بیشتری بر تکانشگری و ایمن‌سازی دارد. بنابراین توجه به مدیریت هیجانات و ایمن‌سازی در مقابل استرس نقش مهمی در کاهش تکانشگری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. احمدزاده­اقدم، ابراهیم؛ احمدی، خدابخش؛ نورانی­پور، رحمت­اله؛ اخوی، زهرا(1392). اثربخشی روش ایمن سازی در مقابل استرس برکاهش نشانگان استرس پس از سانحه در جانبازان. مجله طب جانباز، 5(3)، 32-40. قابل بازیابی از:

http://ijwph.ir/article-1-258-en.pdf

  1. بهشتیان، فاطمه؛ احدی، حسن؛ علمی­منش، نیلا؛ کراسکیان­موجمباری، آدیس(1397). مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و درمان مصون‌سازی در برابر استرس بر سرمایه روان‌شناختی زنان نابارور. مجله روانشناسی سلامت، 7(27)، 81-99. قابل بازیابی از:

http://hpj.journals.pnu.ac.ir/article_5245.html

  1. سادات­نسب، زهرا؛ رمضانی، خسرو(1396). آموزش تنظیم هیجانی برتکانشگری و سبک‌های تصمیم‌گیری در زندانیان زن شهر یاسوج. مجله ارمغان دانش، 22(1)، 48-60. قابل بازیابی از:

http://armaghanj.yums.ac.ir/browse.php?a_id=1724&sid=1&slc_lang=fa

  1. سلیمانی، اسماعیل(1396). اثربخشی مهارت‌های زندگی بر سازگاری و تکانشوری(بی توجهی، حرکتی و بی برنامگی) دانش‌آموزان زورگو(غیرمنضبط). مجله روانشناسی مدرسه، 6(4)، 45-69. قابل بازیابی از: http://jsp.uma.ac.ir/article_604.html
  2. سهرابی، فرامرز؛ دارینی، مهرنوش؛ داوودی، حسین(1390). اثربخشی روش آموزش ایمن‌سازی در مقابل استرس بر کاهش استرس، اضطراب و افسردگی زنان شاغل. مطالعات روانشناسی بالینی، 5(2)، 28-49. قابل بازیابی از:

https://journals.atu.ac.ir/article_2081.html

  1. فرهادی، مهران؛ زمانی، نرگس(1395). بررسی و مقایسه میزان تکانشگری حرکتی، شناختی و بی‌برنامگی در نظریه هولاندر. مجله پژوهش سلامت، 3(1)، 141- قابل بازیابی از:

http://hrjbaq.ir/browse.php?a_code=A-10-63-1&slc_lang=fa&sid=1

  1. مفید، وحیده؛ فاتحی­زاده، مریم؛ درستی، فاطمه(1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افسردگی و کیفیت زندگی زنان بزهکار زندانی در شهر اصفهان. مجله پژوهش­های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 6(3)، 17-30. قابل بازیابی از:

https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=310043

  1. یاریان، سجاد؛ اصغر­نژادفرید، علی­اصغر؛ و کاراندیش، مراد.(1397). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر تکانشگری و سبک­های تصمیم یری زندانیان زن دارای تجربه مصرف مواد مخدر. فصلنامه اعتیاد پژوهی، 12(48)، 27-40. قابل بازیابی از:

https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=501135

  1. یاریان، سجاد(1392). بررسی علل بازگشت به زندان و تکرار جرم در نوجوانان استان کهلیلویه و بویراحمد. (طرح پژوهشی)، اداره کل زندان های استان کهلیلویه و بویراحمد، یاسوج
  2. Aldao, A., Nolen-Hoeksema, S., Schweizer, S.(2010). Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clinical Psychology Review, 30(2), 217–37.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20015584/

  1. Barratt, E. S. (1994).Impulsiveness sub traits:Arousal and information processing.In J.T. Spence & C.E. Izard(Eds.), Motivation, emotion, and personality(pp.137- 146). Amesterdam, New York: Elsevier.
  2. Bugg, A, Turpin, G., Mason,S., & Scholes, C.(2009). A randomised controlled trial of the effectiveness of writing as intervention for traumatic injury patients at risk of developing stress disorder. Behaviour Research and Therapy, 47:6–12.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19012880/

  1. Derkzen, R., Wayne, S.H., Premeanx, R.(2007). Management, concepts, pratices& skill. Allyin and Bacon Publishing Co; 61-9
  2. Gross, J. J.(2007). Handbook of emotion regulation, Guilford Press.
  3. Johnston, C., Hommersen, P., Seipp, C.(2008). Acceptability of behavioral and pharmacological treatments for attention-deficit/hyperactivity disorder: Relations to child and parent characteristics. Behavior Therapy, 39(1):22–32.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18328867/

  1. Lin, L., Zhang, J., Zhou, L. & Jiang, C.(2016). The Relationship between Impulsivity and Suicide among Rural Youths Aged 15–35 Years: A CaseControl Psychological Autopsy Study, Psychology Health Med, 21(3), 330–337.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26110614/

  1. Meichenbaum, D.(2007). Stress inoculation training: a Preventative and treatment approach. Chapter to appear in P.M Lehrer R. L Woolfolk & W. S Sime.(3 rd edition). Guilford Press.
  2. Moeller, G. F., Barratt, E. S., Dougherty, D. M., Schmitz, J. M. & Swann, A. C.(2007). Psychiatric aspects of impulsivity. American Journal of Psychiatry, 158, 1783-1793.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11691682/

  1. Morris, A.S., Silk, J.S., Steinberg, L., Mayors, L., Robinson, L.R.(2007). The role of the family context in the development of emotion regulation. SocDev, 16(2): 361-88.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2743505/

  1. Morthberg, E., Clark, D. M., & Bejerot, S.(2016). Intensive group cognitive therapy for social phobia: Sustained improvement at 5 year follow up. Journal of Anxiety Disorder, 25, 994-1000.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21763101/

  1. Schreiber, L. R., Grant, J. E. & Odlaug, B. L.(2018). Emotion regulation and impulsivity in young adults. Journal of Psychiatric Research, 46, 651- 658.

 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22385661/

  1. Strasser,Es., Haffner, P., Fiebig, J., Quinlivan, E., Adli, M., Stamm, T. j.(2016). Behavioral Measures and SelfReport of Impulsivity in Bipolar Disorder: No Association between Stroop Test and Barratt Impulsiveness Scale. Int J Bipolar Disord, 4(1), 16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4987743/
  2. Vigil-Colet, A.(2008). The Relationships between Functional and Dysfunctional Impulsivity and Aggression across Different Samples. Volume 11, Issue 2: 480-487.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18988433/

  1. Walmsley, R.(2003). World prison population list.4th ed. Research Findings 188 London: Home Office Research Development and Statistics Directorate on .Remand

Zisner, A., Beauchaine, T. P. (2016). Neural Substrates of Trait Impulsivity, Anhedonia, and Irritability: Mechanisms of Heterotypic Comorbidity between Externalizing Disorders and Unipolar Depression. Dev. Psychopathol, 2016; 28(4pt1): 1177-1208