بزه دیده شناسی آبی در سایه پدیده جهانی قتلِ زنان (فمساید)

نوع مقاله : برگرفته از رساله دکتری

نویسندگان

1 ایران / تهران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

3 استادیار دانشگاه آزاد تهران

چکیده

اصطلاح بزه دیده شناسی آبی به منزله قلمرویی برای مطالعه فعالیت ها و مصوبات و هنجارهای سازمان ملل متحد در زمینه جرایم ارتکابی علیه زنان، بزه دیدگی و پیشگیری از آن ها معرفی می شود. هدف این مطالعه، بررسی پاسخ های سازمان ملل متحد به بزه دیدگان قتل های جنسیتی است. روش: این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر اسناد بین المللی و مطالعه قوانین و مقررات نظام های حقوقی به صورت اسنادی و کتابخانه ای انجام گرفته است.

مطالعات مبیّن آن است که قتل زنان در صورتی که ناشی از خشونت‌های تعار ض آمیز و منبعث از وجود اختلاف بین ایشان با افراد دیگر باشد ، منجر به روابط خصومت آمیز و بحرانی می‌شود که این مهم با امعان نظر به شرایط زنان از حیث آسیب پذیری جسمانی، جنایات و اقدامات تکانشی علیه آنها را واقع می سازد، همچنین در برخی مواقع که قاتل از بهره ی هوشی بالاتری برخوردار است با سبق تصمیم و برنامه ریزی سلب عمدی حیات ایشان را محقق می سازد. بر این اساس سازمان ملل متحد، هنجارهای بین‌المللیِ بزه‌دیده‌شناسی آبی را در زمینۀ حمایت از زنان بزه‌دیده و در راستای پیشگیری از پدیده فمساید، به طور عمده در سطح سیاست‌گذاری‌های تقنینی، از جمله قوانین خاصِ حمایتی لحاظ نموده است واعلامیه 1985 سرآمد تلاش های جهانی و کنوانسیون های متعددی از جمله محو انواع خشونت علیه زنان و میثاق بین المللی حق های مدنی و سیاسی واعلامیه جهانی حقوق بشردر سال 1948 درچارچوب یک بزه دیده شناسی حمایتی به شمار می رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. آشوری، محمد؛ معظمی، شهلا(1381)). نگاهی به پدیده همسر‎کشی در استان فارس. مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی. 12 (58)، 11-32. قابل بازیابی از:

http://ensani.ir/fa/article/16197

  1. آقابابایی، حسین؛ موسوی، ریحانه(1391). پیشگیری از بزه‌دیدگی زنان و حمایت از آن‌ها از منظر آموزش‌های اسلامی و چالش‌های فرا رو. فصلنامه آموزه‌های حقوق کیفری. 36(2)، 4-52. قابل بازیابی از:  http://ensani.ir/fa/article/316274/
  2. خبیری، کابک؛ نوری نشاط، سعید؛ روان بد، امین(1393).حقوق بشر در دستگاه قضایی. تهران: سازمان دفاع از قربانیان خشونت
  3. دارابی، شهرداد(1398). بزهکاری یقه سرخ‎ها. تهران: نشر میزان
  4. رایجیان اصلی، مهرداد(1398). درآمدی بر جرم‌‎شناسی، تهران: نشر سمت(چاپ دوم)
  5. زینالی، حمزه(1398). اثرات فقدان حمایت کیفری مناسب از زنان بر بزه‌دیدگی آن‎ها. فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی. 13(3)، 21-43، قابل بازیابی از:

http://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2216-fa.html

  1. صبوری‎پور، مهدی(1393). واحدهای پیش‎گیری از جرم پلیس. دانشنامه بزه‌دیده‎‎شناسی و پیش‎گیری از جرم، جلد دوم. تهران: نشر میزان
  2. صدیق سروستانی، رحمت اله(1387). آسیب‎‎شناسی اجتماعی(جامعه‎‎شناسی انحرافات اجتماعی). تهران: نشر سمت
  3. قاضی‎نژاد، مریم؛ عباسیان، ماریا(1390). مطالعه کیفی عوامل اجتماعی همسرکشی، زن در توسعه و سیاست(پژوهش زنان). 9(110)، 81-115، قابل بازیابی از:

 https://www.sid.ir/fa/journal

  1. منتظری، سید‌هادی(1396). نگاهی به حقوق زنان از منظر حقوق بین‌الملل، مطالعه موردی کنوانسیون رفع تبعیض بر علیه زنان. فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان. 3(9)، 68-86. قابل بازیابی از:

https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1287269/

  1. میرمحمد صادقی، حسین(1393). اجرای خودسرانۀ قانون در دانشنامه بزه‌دیده‎‎شناسی و پیش‎گیری از جرم. جلد دوم تهران: نشر میزان(چاپ دوم)
  2. وجدانی فخر، مهدیه؛ دارابی، شهرداد؛ نجفی توانا، علی(1399). مطالعه بزه‌دیده‎‎شناسی آبی در حقوق ایران و اسناد بین‎الملل با تاکید بر حمایت پلیسی از زنان و کودکان. فصلنامه علمی پلیس زن. 33(14)، 197-213 قابل بازیابی از:

http://ps.jrl.police.ir/article_95830.html

  1. American Convention on Human Rights , 1969
  2. Chavez-Cano, E.(2005, November 11). Violence and Death at the Border. Fresno: Casa Amigo Centro de Crisis, Speech given at California State University.

https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-08398-8_2

  1. Convention for the Suppression of the Traffic in Persons and of the Exploitation of the Prostitution of Others , 1949
  2. Convention on Elimination of All Forms of Discrimination against Women 1979
  3. Declaration of Basic Principles of Justice for Victims of Crime and Abuse of Power , 1985
  4. Declaration of Basic Principles of Justice for Victims of Crime and Abuse of Power , 1985
  5. Declaration on the Elimination of Violence against Women , 1993
  6. Declaration on the Elimination of Violence against Women , 1993
  7. Dussich, J. P.(2016). Blue Victimology and Femicide: The United Nations’ Response to Victims and Female Victims of Gender Killings. In Women and Children as Victims and Offenders: Background, Prevention, Reintegration(pp. 47-65). Springer, Cham. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-08398-8_2
  8. Gelles, R. J., & Straus, M. A.(1979). Determinants of violence in the family: Toward a theoretical interpretation. Contemporary Theories About the Family, Free, New York.

https://www.jstor.org/stable/2083298?seq=1

  1. Musalo, K., & Bookey, B.(2013). Crimes without punishment: An update on violence against women and impunity in Guatemala. Hastings Race & Poverty Law Journal, 10, 265–292.

https://cgrs.uchastings.edu/sites/default/files/Musalo_Bookey_CrimesWithoutPunishment_2013.pdf

  1. Pagani LS, Tremblay RE, Nagin D, Zoccolillo M, Vitaro F, McDuff P. Risk factor models for adolescent verbal and physical aggression toward mothers. International Journal of Behavioral Development. 2004;28(6):528-537.

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1080/01650250444000243

  1. Paterson, K.(2006). Femicide On the Rise in Lain America. Americas Program Report, Americas Program: A new world of citizen action, analysis, and policy options, March 8, 2006, Retrieved from: http://americas.irc-online.org/am/3142
  2. Protocol to Prevent , Suppress and Punish Trafficking , Especially Women and Children , supplementing the United Nations Convention against Transnational Organized Crime , 2000
  3. Rodriguez, T., & Montané, D.(2007). The daughters of Juarez: A true story of serial murder south of the border. Simon and Schuster. https://muse.jhu.edu/article/369880
  4. Smith D, Sueda K. The killing of children by children as a symptom of national crisis: Reactions in Britain and Japan. Criminology & Criminal Justice. 2008;8(1):5-25. Doi:

 https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1748895807085867

  1. Yoshihama, M., Yunomae, T., Tsuge, A., Ikeda, K., & Masai, R.(2019). Violence against women and children following the 2011 Great East Japan Disaster: Making the invisible visible through research. Violence against women, 25(7).

https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1077801218802